พวงมโหตร (พวง-มะ-โหด) คำ ที่หลายๆ คนไม่ทราบความหมาย ไม่เคยได้ยิน ทั้งๆ ที่อาจเคยผ่านตามาบ้างแล้วก็ตาม
พจนานุกรมฉบับราชบัฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 อธิบายว่า เป็นพวงอุบะ ซึ่งห้อยประดับอยู่ที่คันดาลฉัตร ทำด้วยผ้าตาดทอง
ส่วนคันดาลฉัตร คือคันฉัตรที่มีรูปเป็นมุมฉาก 2 ทบอย่างลูกดาล เพื่อปักให้ฉัตรอยู่ตรงเศียรพระพุทธรูป

พวงมโหตร มีชื่อเรียกเป็นอย่างอื่น ตามแต่ละถิ่น เช่น
แพร่ น่าน เชียงใหม่     เรียก ตุงไส้หมู
นครสวรรค์ ระยอง       เรียก พวงเต่ารั้ง
เลย อุดร                   เรียก พวงมาลัย
เพชรบุรี                    เรียก พวงมโหตร

ในสมัยก่อนนิยมทำพวงมโหตรติดไว้ในวัดเมื่อมีงานวัด งานมงคล หรืองานรื่นเริงตามเทศกาล งานประเพณี
พวงมโหตรจะถูกติดไว้ตามธงราวห้อยระย้าตามสถานที่ต่างๆ มีให้เห็นบ้างตามชนบท นิยมทำด้วยกระดาษ
ว่าวหลากสี ซึ่งในปัจจุบันหาดูได้ยาก

ช่วงนี้ก็ใกล้วันมาฆบูชาแล้ว เราก็จะมาประดิษฐ์ พวงมโหตรกันนะคะน้องๆ...วิธีทำก็ไม่ยากเลยไปดูกัน
เตรียมกระดาษว่าวเลือกสีได้ตามใจชอบเลยนะจ๊ะ





แล้วก็กรรไกร เข็มเย็บผ้าเบอร์ใหญ่ ด้าย แล้วก็กระดาษแข็งตัดเป็นวงกลมเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 3-4 นิ้ว 1 อัน ต่อหนึ่งพวง





นำกระดาษว่าวมาพับให้เป็นรูปสามเหลี่ยม
 

ตัดส่วนที่เกินออก จะได้กระดาษรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสตามรูปนี้





พับมุมกระดาษจากด้านล่างขึ้นบนให้เป็นรูปสามเหลี่ยม







พับมุมกระดาษจากด้านบนลงด้านล่างอีกครั้งตามภาพ





พับกระดาษลงมาอีกหนึ่งชั้น ตัดกระดาษโดยเว้นจากปลาย 3 ซม.





ตัดกระดาษเป็นฟันปลาสลับกันไปเรื่อยๆเว้นระยะห่างระหว่างช่องประมาณ 1 ซม.
เว้นจากด้านล่างขึ้นมาประมาณ 3 ซม.  ในขั้นตอนนี้สามารถตัดตกแต่งปลาย
กระดาษเป็นรูปต่างๆได้ตามใจชอบ





ตัดกระดาษเสร็จแล้วก็ค่อยๆคลี่กระดาษออกระวังอย่าให้ขาดนะจ๊ะ





คลี่กระดาษเสร็จแล้วเราก็มากลับด้านกระดาษโดยนำด้านในขึ้นมาไว้ด้านบนเพื่อให้
กระดาษมีรูปทรงตามภาพ แล้วเราก็เปลี่ยนสีกระดาษกลับไปทำขั้นตอนที่หนึ่งใหม่
โดยทำประมาณ 3-4 อันเพราะเราจะนำกระดาษที่ตัดเสร็จแล้วมาซ้อนทับกัน





นำกระดาษแข็งที่เราตัดเป็นวงกลมไว้มาร้อยเชือกตรงจุดศูนย์กลางพร้อมผูกปมด้านล่าง





นำเชือกมาร้อยด้านในของกระดาษว่างที่เราตัดเตรียมไว้โดยร้อยเป็นชั้นๆเรียงกันไปประมาณ4-5 ชั้น





ทีนี้เราก็จะได้พวงมโหตรสำหรับประดับตกแต่งห้องเรียนหรือตกแต่งสถานที่ภายในวัดสำหรับวันมาฆบูชากันแล้วนะคะ





ขอขอบคุณ อาจารย์ ปราณี ศิริอัฐ (ครูชำนาญการพิเศษ)ที่มาให้ความรู้และสอนทำพวงมโหตร
และขอขอบคุณน้องๆ จาก โรงเรียนมหรรณพาราม ที่มาช่วยกันสร้างสรรค์ผลงานดีดีในวันนี้ค่ะ



 

แหล่งที่มา: skoolbuz