มองผ่านเลนส์กับ คเชนทร์ a day

โดย SkoolMag.

วันนี้ Skoolbuz จะพาน้องๆ ไปเจาะลึกในสายงานที่ต้องทำงานหลังเลนส์ หรือที่เรารู้จักกันดีว่าคือ "ช่างภาพ" ซึ่งหลายๆ คนอาจมองว่าอาชีพนี้เป็นอาชีพที่สนุก ได้ทำงานกับดารา และบุคคลมีชื่อเสียง หรือได้ไปในที่ต่างๆ มากมาย แต่ความจริงแล้วการเป็นช่างภาพมีรายละเอียดในสายงาน และความซับซ้อนกว่าที่หลายๆ คนคิด และวันนี้ Skoolbuz ก็ได้รับเกียรติ จาก "คเชนทร์ วงศ์แหลมทอง" หัวหน้าช่างภาพ แห่งนิตยสาร a day และ HAMBURGER ที่จะมาถ่ายทอดเรื่องราวในการทำงาน รวมทั้งประสบการณ์, มุมมอง และวิธีคิดในการเป็นช่างภาพว่าเป็นอย่างไร ซึ่งเราเชื่อว่าบทสัมภาษณ์ในวันนี้จะเต็มไปด้วยสาระ และประโยชน์ให้กับน้องๆ ที่ชื่นชอบการถ่ายภาพอย่างแน่นอน และที่สำคัญไม่แน่ว่าเมื่ออ่านบทสัมภาษณ์นี้จบ อาจมีน้องๆ หลายคนตั้งเป้าที่จะเป็นช่างภาพมืออาชีพแบบพี่คเชนทร์เลยก็ว่าได้....พร้อมแล้วเราไปติดตามบทสัมภาษณ์กันเล้ยๆๆ 

แนะนำตัว

คเชนทร์ วงศ์แหลมทอง หัวหน้าช่างภาพนิตยสาร a day และ HAMBURGER บริษัท Day Poets จำกัด

เริ่มสนใจการถ่ายภาพตอนไหน

ผมชอบเรียนศิลปะมาตั้งแต่เด็กๆ แรกเริ่มอยากเรียนทางด้านโฆษณา และตอนสมัยที่เรียนมัธยมผมไม่รู้เลยว่ามีการเรียนด้านการถ่ายภาพ หรือสอนวิชาชีพการเป็นช่างภาพ ผมรู้แต่ว่าเราเองอยากเรียทางด้านภาพของศาสตร์การโฆษณา อยากวาดรูปทางด้านนี้เพราะมันเป็นกระแสช่วงตอนนั้น และผมก็ได้เข้าเรียนที่มหาวิทยาลัยรังสิต คณะทัศนศิลป์ แต่เรียนได้สักพักผมรู้สึกว่าเราเป็นคนใจร้อนคงไม่สามารถอยู่กับการวาดรูปได้ ประกอบกับได้คำแนะนำจากรุ่นพี่ว่าให้ลองย้ายสาขาไปเรียน คณะศิลปกรรมศาสตร์ สาขา ศิลปะภาพถ่าย ของมหาวิทยาลัยรังสิต มันน่าจะใช้ไปประกอบอาชีพ และทำมาหากินได้ ซึ่งก็นับว่าเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้ผมมาทางด้านนี้

พอจบแล้วได้ทำงานเป็นช่างภาพเลยหรือเปล่า

ผมถือว่าโชคดีมากครับ ผมได้รับโอกาสที่ดี ได้เข้าไปฝึกงานกับนิตยสาร Katch ของค่ายเพลง เบเกอรี่ พอจบมาพี่ๆ ที่นั่นเขาก็ยังชื่นชอบในผลงาน และให้โอกาสผมได้เข้าทำงานประจำที่นั่น

แรงบันดาลใจในการทำงาน

มันเป็นสิ่งรอบตัวของผม ทุกๆ อย่างที่ผมได้เจอ เช่น มิวสิกวีดีโอ, แมกกาซีนต่างๆ หรือ ภาพยนตร์ บทสัมภาณ์ต่างๆ หรือเดี๋ยวนี้ก็ผลงานตาม Facebook คือผมนำจุดเหล่านี้มามองต่อยอด แม้กระทั่งภาพวาด หรือศิลปะเก่าต่างๆ ก็นำมาเป็นแรงบันดาลใจได้

ศิลปินที่เป็นไอดอลในด้านการถ่ายภาพ

ศิลปินต่างชาติมี ริชาร์ด อเวดอล (Richard Avedon) คนไทยก็มีพี่ ณัฐ ประกอบสันติสุข ผมชอบงานของศิลปินเหล่านี้มาตั้งแต่เด็ก

การเป็นช่างภาพควรมีมุมมองอย่างไร

อันดับแรกช่างภาพควรเป็นคนที่ช่างสังเกต อย่างผมจะถนัดถ่ายด้านภาพบุคคล หรือ Portrait  มันต้องใช้การหามุมมองเพื่อนำมาใช้ เพราะเมื่อเราถ่ายคนเราต้องทำให้เขาผ่อนคลายเพื่อปล่อยความเป็นตัวเขาออกมา เหล่านี้จะเกิดขึ้นได้ก็ต้องรู้จักสังเกต ผมคิดว่าช่างภาพในประเทศของเรา และโลกเรามันมีเยอะมาก ใครๆ ก็เป็นช่างภาพได้ จะถ่ายภาพให้สวยก็ไม่ยาก แต่การจะเป็นช่างภาพที่มีไอเดียมันยังมีน้อย การที่จะมีมุมมองมีวิธีคิด ให้คนมองเห็นความคิดจากภาพไม่ใช่เห็นแค่ความสวยงาม ตรงนี้ต่างหากที่ยังยากสำหรับการถ่ายภาพ  และต้องมีแรงบันดาลใจในการถ่าย พร้อมกันนั้นก็ต้องค้นหาลายเซ็นในการถ่ายภาพของตัวเองให้เจอ อย่างผมชอบการถ่ายภาพบุคคล ลายเซ็นของผมที่คนจะรู้เลยว่านี่คือผลงานของผม คือ ภาพของผมจะดูมีชีวิตชีวา ดูมีความเป็นคนจริงๆ ไม่ใช่แค่เป็นภาพถ่าย ที่สำคัญเราต้องพัฒนางานตัวเองอยู่เสมอ เพราะโลกก้าวไปทุกวัน เราต้องก้าวตามให้ทัน

ช่างภาพควรมีความคิดที่แตกต่าง

ผมพยายามบอกน้องๆ ที่ผมรู้จักหลายคนว่าเวลาเราถ่ายภาพเราควรมีมุมมอง และค้นหามุมมองในการถ่ายภาพของตัวเองให้เจอ ต้องคิดให้มากก่อนถ่าย หาอารมณ์ของแบบให้เจอ ผมมองว่าการที่เราถ่ายภาพไม่ใช่แค่เราทำการบ้านไปเพื่อจะไปถ่ายแบบอย่างเดียว เราต้องรู้ถึงแบบที่เราถ่าย เวลาตอนที่ถ่าย และอารมณ์ตอนที่ถ่ายก็สำคัญ เพราะฉะนั้น ช่างภาพต้องทำการบ้านจากสิ่งรอบตัวให้เยอะ และผมก็โชคดีที่มีเพื่อนๆ ทำงานในวงการด้านศิลปะ เยอะทำให้สามารถแลกเปลี่ยนไอเดียกับมุมมองในการทำงาน และนำสิ่งเหล่านั้นมาพัฒนาในงานของเราได้ ผมชอบเวลาที่ได้มองคนให้สัมภาษณ์ ผมรู้สึกว่ามุมมองตรงนั้นทำให้เราได้เรียนรู้ความเป็นธรรมชาติของคนนั้นจริงๆ ไม่ใช่ด้านที่เขาปรุงแต่งขึ้นมา

แบบหรือสิ่งที่เราจะไปถ่ายมีความสำคัญแค่ไหน

แบบเป็นส่วนสำคัญครับ ทฤษฎีการถ่ายภาพบุคคลที่สำคัญจริงๆ คือการทำให้แบบรู้สึกผ่อนคลาย การให้เขาเกิดความเคยชินกับเรานั้นเป็นเรื่องจำเป็น เพราะถ้าเขาปกป้องตัวเองเยอะๆ งานที่ออกมามันจะดูแข็ง และไม่มีอารมณ์ ที่สำคัญเราต้องทำให้แบบเชื่อในตัวเรา ต้องสื่อสารกับเขาเพื่อให้เกิดความเชื่อมโยงและสัมพันธ์ระหว่างช่างภาพกับแบบ  เราต้องให้เขาทำตามมุมมองที่เราเสนอ เพราะบางคนจะมั่นใจในมุมของเขาเขาคิดว่ามุมนี้ดี เขาถ่ายรูปมุมนี้แล้วมั่นใจ นั่นก็เป็นปัญหาที่คนเป็นช่างภาพต้องแก้ให้ได้ เพราะปัจจุบันทุกคนมีกล้องกันหมด ใครๆ ก็ชอบถ่ายรูป ช่างภาพก็มีมากมาย ทั้งช่างภาพที่ถ่ายตามงานรับปริญญา งานแต่งงาน เพราะตอนนี้การเป็นช่างภาพ เรียกได้ว่าเป็นกระแส  ยิ่งเกิดแบบนี้นั้นผมก็อยากให้คนที่จะเป็นช่างภาพหามุมมองคนตัวเองให้เจอ หาลายเซ็นของตนเองให้เจอ

ช่างภาพควรเป็นคนที่มีความเป็นครีเอทีฟ หรือติดตามความเคลื่อนไหวของโลกอยู่ตลอดเวลา

ความคิดสร้างสรรค์จำเป็นต้องมีในงานภาพถ่ายครับ  จริงๆ แล้วมีช่างภาพประเภทที่ทำตามโจทย์แล้วได้เงิน อีกประเภท ก็คือมีมุมมอง และมีความคิดเป็นของตัวเองมาก

จุดเด่นในตัวคุณคืออะไร

คนที่ทำงานกับผมจะรู้ว่าผมเป็นคนคิดเร็วทำเร็ว แล้วนำมาปรับกันอีกที และผมก็เด่นในเรื่องของการสแน็ปภาพ ผมจะคิดเรื่องมุมมองของการทำงานในหัวตลอดเวลา อีกอย่างก็คือบุคลิกผม ใครที่มาถ่ายงานกับผมเขาจะไม่เกร็ง หรือรู้สึกว่าถูกบังคับให้ทำ ทำให้ทุกคนดูงานของเราแล้วรู้สึกว่าสดใส ดูมีชีวิตชีวาและไม่เกร็ง

เคยเจองานที่ประสบปัญหาบ้างหรือไม่

มีหลายๆ ครั้งครับ เราต้องชวนแบบที่มาถ่ายคุยเพื่อให้เขาผ่อนคลาย เพราะส่วนใหญ่ที่มาถ่ายจะเกร็ง หรือไม่ก็พูดเชิงว่า “ถ้าไม่ฟังเรานะ งานก็จะไม่เสร็จ และก็จะใช้เวลานาน ถ้าคุณไม่ปล่อยอารมณ์ตามผม รูปมันจะไม่ได้ตามคอนเซปต์งานนะ เราค่อยๆ คุยกันนะเพื่อปรับให้ออกมาดีที่สุด” ผมรู้สึกสนุกเมื่อผมได้แก้ปัญหา มันเหมือนการได้เข้าห้องสมุดดึงความรู้ที่เรามีออกมาใช้แก้ปัญหาเพื่อให้สิ่งรอบตัวสนุกได้ และที่สำคัญต้องทำให้คนรอบข้างเรามีความสุขไปด้วย

คุณมองว่าการเป็นช่างภาพจำเป็นต้องเรียนรู้ด้านทฤษฎีหรือไม่

ผมอยากบอกว่าผมเป็นคนที่ใช้กล้องตัว เลนส์ตัวเดียว ไม่ได้ต้องมีอุปกรณ์มากมายเต็มกระเป๋า  แต่เราต้องเรียนรู้อุปกรณ์ทุกตัวที่เรามีได้จากการใช้งานของเราเอง หรือสามารถหาข้อมูลได้ทุกที่ แต่ถ้าคิดว่าอยากเรียนรู้เพิ่มเติมด้านทฤษฎีผมก็แนะนำว่าควรไปเรียน อย่างน้อยการเรียนนั้น จะทำให้เรามีวิธีคิด มีมุมมอง ผมได้มีโอกาสไปเป็นอาจารย์พิเศษที่มหาวิทยาลัย รังสิต น้องๆ ที่เรียนก็จะบอกว่าทำไมไม่สอนเทคนิคในสตูดิโอ ผมก็จะสอน และบอกน้องๆ ว่าให้เรียนรู้วิธีคิดก่อน เมื่อคุณรู้จักคิดได้ เทคนิคจะตามมา และก็หาได้เยอะมันแล้วแต่รสนิยมของคน แต่ละคนชอบไม่เหมือนกัน อย่างน้อยการได้เรียนก็จะทำให้คุณรู้จักรสนิยมในการถ่ายภาพ ผมจะพยายามบอกน้องๆ เสมอว่า สำหรับผมเวลาผมเลือกภาพถ่ายที่ผมถ่ายมา ผมรู้สึกว่ารูปนี้สวย เวลาเอางานชิ้นนี้ให้คนกลุ่มหนึ่งดู ครึ่งนึงของคนที่มาดูบอกว่างานผมสวยผมก็ภูมิใจแล้ว ตอนแรกๆ ผมก็เคยรับไม่ได้ว่าทุกคนทำไมไม่บอกว่าสวยทั้งหมด แต่ประสบการณ์สอนให้ผมรู้ว่าคนแต่ละคน มีรสนิยม และความชื่นชอบไม่เหมือนกัน ผมก็คิดว่าน้องๆ ที่สนใจด้านการถ่ายภาพจริงๆ ถ้ามีโอกาสก็ควรไปเรียน เรียนเพื่อให้ได้รสนิยม ให้รู้จักวิธีคิด ซึ่งเป็นส่วนที่สำคัญของการถ่ายภาพ ส่วนเทคนิคสามารถแสวงหาได้จากภายนอก และการฝึกฝนของคุณเอง

สิ่งที่ยากที่สุดของการเป็นช่างภาพคืออะไร

ผมคิดว่าโอกาสครับ คนทุกคนเก่งเท่ากัน ยิ่งถ่ายมากยิ่งเก่งมาก แต่ความแตกต่างนั้นคือโอกาส ถ้าในวันนั้นผมไม่ได้โอกาสไปฝึกงานกับนิตยสาร Katch หรือได้เข้าทำงานที่นั่น หรือไม่ลองนำผลงานไปยื่นให้ พี่ปิงปอง  นิติพัฒน์ สุขสวย หัวหน้าช่างภาพของ a day ในตอนนั้น และได้ลองนั่งคุย และแลกเปลี่ยนมุมมองของงาน ผมก็คงไม่มีโอกาสตรงนี้ และผมเชื่อว่าทุกคนสามารถหาโอกาสได้ เพียงแค่ขอให้คุณหาตัวตนในงานให้เจอ มีมุมมองที่เป็นตัวของคุณเอง ไม่แน่วันนึงโอกาสอาจเดินมาหาคุณก็ได้

น้องๆ หลายคนมองคุณเป็นไอดอลในการถ่ายภาพ

ก็ขอบคุณสำหรับน้องๆ หรือคนที่ชื่นชอบในงานของผมครับ ผมคิดว่าแล้วแต่คนมองครับ ถ้าคนที่มีมุมมองใกล้เคียงกับผมก็จะชื่นชอบในงาน ผมเป็นคนที่ดูงานเยอะ เหนื่อยเยอะ เพื่อที่จะได้ลองค้นหาอะไรใหม่ๆ และใช้ทุกอย่างรอบตัวมาปรับใช้ในงานของผม

ความสุขที่สุดในการเป็นช่างภาพ

ผมรู้สึกว่าผมทำให้คุณแม่ภูมิใจ จากเด็กที่เคยเกเร วันนี้ผมก็ได้ทำให้ศิลปะที่เมื่ออดีตผู้ใหญ่อาจมองว่ามันหาเลี้ยงชีพไม่ได้หรอก วันนี้ผมก็ได้พิสูจน์ให้เห็น และได้ทำให้ครอบครัวของผมเป็นที่รู้จักผ่านผลงานของผมที่ได้ทำมา ตลอด11 ปี  ผมภูมิใจมากที่สุดที่ผมสามารถยืนขึ้นมาถึงจุดนี้ได้ ผมได้ทำให้ครอบครัวรู้ว่าเราเป็นอะไร และทำอะไรอยู่ แม่ผมจะภูมิใจเมื่อเห็นผมออกทีวี และตอนที่ผมเรียนการเรียนสายนี้ค่อนข้างใช้เงินเยอะ ในตอนแรกครอบครัวก็ไม่เห็นด้วย และคิดว่าผมไม่น่าจะมาถึงจุดนี้ได้ แต่ทุกวันนี้คนในครอบครัวก็ยอมรับในผลงานของผม เพราะเราได้พิสูจน์ให้เห็น

ความสำเร็จของช่างภาพคืออะไรในมุมมองของคุณ 

ถ้าเป็นเมื่อก่อนตอนผมจบมาใหม่ๆ เป้าหมายของผมคือผมอยากดัง อยากป็นช่างภาพที่มีชื่อเสียง อยากเป็นช่างภาพที่ถ่ายงานแฟชั่นแล้วมีคนชื่นชอบ พออยู่ตรงนั้นสักพัก เคยมีคนมองภาพผมแล้วบอกว่าผมเป็นช่างภาพแฟชั่นไม่ได้ มันทำให้ผมคิดถึงว่าเราควรหาการถ่ายของตัวเองให้เจอ พอดีเพื่อนผมบอกว่าผมป็นคนที่ถ่ายภาพบุคคล หรือ Portrait ดี ผมสามารถจับอารมณ์ และดึงอารมณ์ของแบบให้ออกมาได้อย่างลงตัว และหลังจากวันนั้นเมื่อผมมุ่งเข้าหาการถ่ายภาพบุคคล ผมก็ไม่เคยคิดจะแสวงหาการถ่ายแฟชั่นอีกเลย ผมมุ่งการพัฒนาการถ่ายภาพแบบนี้ ผมลองฝึกฝนการใช้แสง และได้ลองพัฒนามุมมองตัวเองในการถ่ายภาพแบบนี้ จนมาถึงจุดหนึ่งมีคนบอกอยากให้ผมลองถ่ายภาพ Beauty ให้ ผมก็เลยลองดู ครั้งนั้นก็เป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้คนเห็นว่าเราถ่ายภาพแฟชั่นได้ ซึ่งเมื่อมองกลับไปทำให้ผมเห็นว่าสิ่งที่เราวิ่งหามาตลอดมันกลับวิ่งหนีเรา แต่เมื่อเราหยุด และอยู่ในทางของเราที่เราถนัดและพัฒนาฝีมือของเราไปเรื่อยๆ สิ่งที่เราเคยวิ่งไล่มันก็กลับมาหาเราเอง  

คุณมีแนวทางสอนน้องๆ ที่ได้เข้ามาร่วมงานกับคุณว่าอย่างไร

ความฝันของเราคิดแค่หนึ่งปีพอ อย่าคิดไปไกลถึงสิบ หรือยี่สิบปี คิดแค่ว่าปีนี้เราจะทำอะไร เราจะหาเงินให้ครอบครัวอย่างไร เราจะพัฒนาฝีมือในงานของเราอย่างไร เพื่อนผมจะคอยเตือนผมแบบนี้อยู่เสมอ ผมโชคดีครับที่ได้เพื่อนดีได้คอยแลกเปลี่ยนความคิดกัน ก็ส่งผลไปที่ผมก็จะสอนน้องๆ ให้มีแนวทางในการทำงานที่ดี ผมไม่เคยหวงไอเดีย หรือความคิด ผมอยากให้ทุกคนได้พัฒนางานดีๆ เท่าๆ กัน พี่โหน่ง วงศ์ทนง (กรรมการกรรมการผู้จัดการ บริษัท เดย์ โพเอทส์ จำกัด และป็นหนึ่งในผู้ก่อตั้งนิตยสาร a day) เคยสอนผมว่า คนเราโดนตำหนิดีกว่าโดนชม โดนชมมันทำให้เราเหลิง คำตำหนิสามารถทำให้เรานำไปพัฒนาตัวเองได้ ทุกวันนี้ผมไม่เคยมองว่าผมเก่ง ผมจะสอนน้องๆ เสมอ เมื่อเวลาผมได้สอนคุณ คุณต้องสอนผมด้วย เราแลกเปลี่ยนความคิดกันนะ ไม่ใช่แค่ให้ผมมาเอาความรู้ใส่ให้คุณ และเมื่อคุณคิดจะทำงานหรือถ่ายภาพขึ้นมาสักชิ้นคุณต้องหาคำตอบในใจไว้เพื่อมาตอบคำถามของคนที่ได้เห็นผลงานของคุณ เช่น เมื่อคุณถ่ายดอกไม้มา เมื่อมีคนมาถามว่าทำไมถึงเลือกถ่ายดอกไม้ คุณก็ต้องตอบได้ เพราะนั่นคือมุมมองในการทำงานของคุณ แค่คุณกล้าตอบไปว่าผมคิดว่ามันสวย ผมชอบ คนที่เขาดูเขาก็จะเชื่อเพราะคุณมีมุมมองในการทำงานของคุณจริงๆ ภาพถ่ายเป็นมากกว่าการแค่ถ่ายให้ภาพติด 

อนาคตที่วางไว้กับตัวเอง

ผมคิดว่าถ้าผมไม่มีงานผมจะเบื่อมาก ผมเป็นคนที่ต้องทำอะไรตลอดเวลา ผมเกิดที่เยาวราช คนเยาวราชจะดำเนินชีวิตตลอดเวลา มันทำให้ผมต้องกระตือรือร้นในการทำงานตลอดเวลา เมื่อผมไม่มีงานผมจะรู้สึกว่าตัวเองไร้ค่า วันนี้ผมคิดว่าผมต้องข้ามจุดในการทำงานตรงนี้ไป ซึ่งอนาคตผมต้องพัฒนางานตัวเองไปเรื่อยๆ ให้เป็นที่ยอมรับ

ฝากถึงน้องๆ Skoolbuz ที่อยากเป็นช่างภาพ

ต้องมีความคิดหรือมุมมอง  ต้องดูให้เยอะเห็นให้เยอะ จำให้เยอะ แล้วนำมาพัฒนาใช้กับงานของเรา เมื่อมีประสบการณ์เยอะเราก็จะนำมาใช้แก้ปัญหาในการทำงานของเราได้ บางทีแล้วความสวยงามไม่จำเป็นต้องใช้ทฤษฎีมาก มองหาสิ่งที่ชอบและนำมาปรับใช้ และที่สำคัญต้องพัฒนางานของเราให้ดี และเป็นที่ยอมรับ

น้องๆ ที่ชื่นชอบผลงานของ พี่ คเชนทร์ สามารถติดตามผลงานได้ที่นิตยสาร a day, HAMBURGER ทุกฉบับ

 และสามารถเข้าไปชมเว็บไซต์รวมผลงานของเขาได้ที่ www.wong-kachain.com นะจ้า.....

ขอบขอบคุณ คุณ คเชนทร์ วงศ์แหลมทอง หัวหน้าช่างภาพนิตยสาร a day และ HAMBURGER บริษัท Day Poets จำกัด